Guía do Imposto sobre o Patrimonio

• ¿QUEN TEN A OBRIGA DE DECLARA-LO IMPOSTO?
• ¿QUE PRAZO TEÑO PARA FACE-LA DECLARACIÓN?
• ¿ONDE TEÑO QUE PRESENTA-LA DECLARACIÓN?
• ¿COMO SE FAI A DECLARACIÓN DO IMPOSTO?
• ¿PÓDESE FACE-LA DECLARACIÓN CONXUNTA?
• ¿A QUEN SE LLE ATRIBÚE A TITULARIDADE DOS ELEMENTOS PATRIMONIAIS?
• ¿POR QUE VALOR SE COMPUTAN OS BENS INMOBLES?
• ¿ POR QUE VALOR SE COMPUTAN OS DEPÓSITOS EN CONTA CORRENTE OU DE AFORRO, Á VISTA OU A PRAZO?
• ¿ POR QUE VALOR SE COMPUTAN OS AUTOMÓBILES E MAILAS EMBARCACIONES?
• ¿QUE É O LÍMITE DE COTA ÍNTEGRA?
• ¿COMO TRIBUTAN OS PLANS DE PENSIÓNS?
• ¿EXISTEN EXENCIÓNS PARA AS ACTIVIDADES EMPRESARIAIS?

O Imposto sobre o patrimonio é un tributo de carácter directo e natureza persoal, que grava o patrimonio neto das persoas físicas. Por patrimonio neto enténdese o conxunto de bens e dereitos de contido económico do que sexa titular, con deducción de cargas, gravames, débedas e outras obrigas persoais das que deba responder o suxeito pasivo.

O obxectivo deste imposto é gravar a capacidade de pago adicional que supón a posesión dun patrimonio, ademais de intentar conseguir unha maior eficacia na utilización dos patrimonios e ser un complemento do Imposto sobre a renda das persoas Físicas.

A súa regulación atópase na lei 19/1991, de 6 de xuño, do imposto sobre o patrimonio.

1. ¿QUEN TEN A OBRIGA DE DECLARA-LO IMPOSTO? (art. 37 L)
   1. POR OBRIGA PERSOAL

      Están suxeitas ao Imposto por obriga persoal as persoas físicas que teñan a súa residencia habitual en territorio español, con independencia do lugar onde se atopen situados os bens ou podan exercitarse os dereitos dos que resulten titulares. Para a determinación da residencia habitual seguiranse os criterios establecidos nas normas do Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas.

      As persoas físicas suxeitas por obriga persoal ao Imposto están obrigadas a presentar declaración pola totalidade do seu patrimonio neto, con independencia do lugar onde se atopen situados os seus bens ou podan exercitarse os seus dereitos,sempre que:

      • A súa base impoñible, determinada de acordo coas normas reguladoras deste Imposto, resulte superior a 108.182,18 EUR.
      • En todo caso, cando o valor dos seus bens ou dereitos (é dicir, sen deducción de cargas, débedas, etc.), determinado de acordo coas normas reguladoras do Imposto, resulte superior a 601.012,10 EUR.

      Cando un residente no territorio español pase a ter a súa residencia noutro país poderá optar, de acordo co disposto no artigo 5.1.a) da Lei do Imposto, por seguir tributando por obriga persoal en España. A opción deberá exercitarse mediante a presentación da declaración por obriga persoal no primeiro exercicio no que deixase de ser residente no territorio español

      Con efectos dende o 1 de xaneiro de 2005 a CCAA de Galicia estableceu que o mínimo exento no imposto sobre o patrimonio establecese en 108.200 euros. No caso de que o contribuínte sexa unha persoa descapacitada física, psíquica ou sensorial con un grao igual ou superior ao 65%, este mínimo exento será de 216.400 euros.

   2. POR OBRIGA REAL

      Están suxeitas por obriga real as persoas físicas que non teñan a súa residencia habitual en España e sexan titulares de bens ou dereitos que estean situados, podan exercitarse ou teñan que cumprirse en territorio español. Non se establece, pois, para este caso, cantidade mínima.

      Tamén quedarán suxeitas por obriga real as persoas físicas que adquiriran a súa residencia fiscal en España como consecuencia do seu desprazamento a territorio español por mor de traballo e que, ao amparo do previsto no artigo 93 da Ley 35/2006, reguladora do imposto sobre a Renda das Persoas Físicas, optasen por tributar neste imposto polo Imposto sobre a Renda de non residentes.

2. ¿QUE PRAZO TEÑO PARA FACE-LA DECLARACIÓN? (art. 38 L)

   O prazo de presentación das declaracións do Imposto sobre o patrimonio, calquera que sexa o resultado da cota diferencial e o procedemento elixido para a súa presentación, será o que medie entre o 2 de maio e 30 de xuño de 2008, ambos inclusive.

    

3. ¿ONDE TEÑO QUE PRESENTA-LA DECLARACIÓN? (art. 38 L)
   
   1. DECLARACIONS NO QUE O SEU RESULTADO SEXA UNHA CANTIDADE A INGRESAR.

      A presentación e realización do ingreso deberán efectuarse nas entidades de depósito que actúan como Colaboradoras (Banco, Caixas de Aforro ou Cooperativas de crédito), sitas no territorio español.

   2. DECLARACIÓNS NEGATIVAS.

      Presentaranse:

      • Ben directamente ante calquera Delegación ou Administración da Axencia Estatal da Administración Tributaria
      • Por correo certificado dirixido á Delegación ou Administración Tributaria correspondente ao domicilio fiscal do contribuínte
      • Nas oficinas habilitadas polas Comunidades Autónomas e Cidades con Estatuto de Autonomía para a confección das declaración mediante o Programa de Axuda desenrolado pola Axencia Estatal da Administración Tributaria

      Se o contribuínte presenta declaración do Imposto da Renda das Persoas Físicas co resultado a ingresar ou a devolver coa solicitude de devolución, a declaración negativa do imposto do Patrimonio poderá presénta-la conxuntamente coa do Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas no lugar no que se presente esta.

      Os suxeitos pasivos do Imposto do Patrimonio suxeitos por obriga persoal que teñan a súa residencia habitual no estranxeiro e aqueles que se encontren fóra do territorio nacional durante o prazo de presentación poderán realizar o ingreso do imposto nas oficinas situadas no estranxeiro das entidades de depósito autorizadas pola Axencia Estatal da Administración Tributaria para actuar como colaboradoras para a realización destas operacións.

   3. CONTRIBUÍNTES POR OBRIGACIÓN REAL

      Os suxeitos pasivos por obrigación real deberán presenta-la declaración ante a Delegación da Axencia Tributaria correspondente ó domicilio fiscal do seu representante ou, no seu defecto, do responsable solidario.

      En ausencia de representante ou cando existan varios responsables solidarios, presentarase a declaración ante a Delegación da Axencia Tributaria na cal demarcación territorial radique, estea depositada ou se exerza a administración da parte principal dos seus bens ou actividades.

   4. DESPRAZADOS EVENTUAIS
      
      1. Dentro do territorio español

         Aqueles contribuíntes que se encontren durante o período de presentación da declaración en provincia distinta da correspondente ó seu domicilio fiscal, poderán presenta-la declaración e efectuar, de se-lo caso, o ingreso na Delegación ou Administración da Axencia que corresponda ó ámbito territorial no que eventualmente se encontren desprazados .

         Se a declaración é positiva poderá tamén presentarse, ó tempo de realiza-lo ingreso, en calquera oficina situada en territorio español dunha entidade colaboradora autorizada (Banco, Caixa de Aforros ou Cooperativa de Crédito).

         En todo caso, deberá indicarse claramente no sobre cal é a Delegación ou Administración da Axencia Tributaria que corresponde ó domicilio fiscal do contribuínte.

      2. Fóra do territorio español

         Os contribuíntes polo Imposto sobre o patrimonio suxeitos por obrigación persoal que teñan a súa residencia habitual no estranxeiro e aqueles que se encontren fóra do territorio nacional durante o prazo de declaración, poderán realiza-lo ingreso nas oficinas situadas no estranxeiro das entidades de depósito autorizadas pola Axencia Tributaria para actuar como colaboradoras para a realización destas operacións.

         As devanditas declaracións dirixiranse á última Delegación da Axencia Tributaria na cal demarcación tiveron ou teñan a súa residencia habitual.

   5. PRESENTACIÓN TELEMÁTICA:
      

      Ademais, con carácter xeral, a presentación das declaracións do Imposto sobre o Patrimonio tamén poderán efectuarse por vía telemática.

      Os contribuíntes que efectúen a presentación telemática poderán utilizar como medio de pago a domiciliación bancaria na entidade de depósito que actúe como colaboradora (Banco, Caixa de Aforro ou Cooperativa de crédito), sita en territorio español na que se atope aberta ao seu nome a conta na que domicilia o pago

      A domiciliación bancaria das declaracións do Imposto sobre o Patrimonio poderán ser realizadas dende o día 2 de maio ao 23 de xuño de 2008, ambos inclusive. Non obstante, a etnidade colaboradora, procederá no seu caso, a cargar en conta o importe correspondente o día 30 de xuño de 2008.

      O procedemento para a presentación telemática das declaracións do Imposto sobre o Patrimonio se realizara nos termos previstos na ORDE EHA/481/2008, de 26 de febreiro. (www.aeat.es)

       

4. ¿COMO SE FAI A DECLARACIÓN DO IMPOSTO? (art. 36 L)

   Os contribuíntes que estean suxeitos ao Imposto sobre o Patrimonio, deberán efectuar a declaración e , no seu caso, o ingreso por este Imposto, empregando para isto o modelo 714, tanto se a obriga de declarar do contribuínte é de carácter persoal, como se é de carácter real.

   Porén, aqueles contribuíntes suxeitos a este Imposto por obriga real, o patrimonio en territorio español dos cales estea constituído exclusivamente por unha vivenda poderán efectua-la súa declaración por este Imposto correspondente á titularidade da mesma e a declaración do Imposto sobre a Renda de non Residentes pola renda imputada correspondente á dita vivenda, no modelo de declaración-liquidación e documento de ingreso 214 "Impostos sobre o Patrimonio e sobre a Renda de non Residentes. Non residentes sen establecemento permanente. Declaración simplificada de non residentes", que deberá presentarse, durante o ano natural seguinte ao que se refira a declaración, na Delegación ou Administración da Axencia Tributaria en cuxo ámbito territorial está situado o inmoble.

5. ¿PÓDESE FACE-LA DECLARACIÓN CONXUNTA?

   No imposto sobre o patrimonio non cabe a declaración conxunta. Soamente existen declaracións individuais. Polo tanto, no caso de matrimonio determinaranse individualmente os bens de cada cónxuxe, así como a súa obriga ou non de declarar.

6. ¿A QUEN SE LLE ATRIBÚE A TITULARIDADE DOS ELEMENTOS PATRIMONIAIS?

   Os bens e dereitos atribuiranse a aquelas persoas ás que lles correspondan segundo as normas aplicables sobre titularidade xurídica.

   A estes efectos haberá que ter en conta no caso de matrimonio, o réxime económico do mesmo. Así, se se trata de gananciais, atribuirase por metade a cada un, salvo que se xustifique outra cota de participación.

   En todo caso, cando non resulte debidamente acreditada a titularidade de bens ou dereitos, a Administración Tributaria terá dereito a considerar como titular a quen figure como tal nun rexistro fiscal ou outros de carácter público.

7. ¿POR QUE VALOR SE COMPUTAN OS BENS INMOBLES?

   Os bens inmobles compútanse polo maior dos seguintes valores:

   • valor catastral
   • prezo, contraprestación ou valor de adquisición
   • o comprobado pola Administración a efectos doutros tributos (Ex. Imposto sobre sucesións ou Imposto sobre transmisións).
8. ¿ POR QUE VALOR SE COMPUTAN OS DEPÓSITOS EN CONTA CORRENTE OU DE AFORRO, Á VISTA OU A PRAZO?

   Computaranse polo maior dos seguintes valores:

   • saldo a 31 de decembro
   • saldo medio correspondente ao último trimestre do ano.

   Para calcular ese saldo medio non se computarán os fondos retirados para a adquisición de bens e dereitos que figuren no patrimonio (incluso un novo depósito) ou para a cancelación ou reducción de débedas.

9. ¿ POR QUE VALOR SE COMPUTAN OS AUTOMÓBILES E EMBARCACIÓNS?

   Compútanse polo seu valor de mercado. Porén, pódense emprega-las táboas de valores de vehículos que aproba o ministerio de facenda.

10. ¿QUE É O LÍMITE DE COTA ÍNTEGRA?

    Este límite ten por finalidade evita-lo efecto confiscatorio, por lo que intenta asegurar que o contribuínte obtén rendas abondas para facer fronte ao pago do imposto sobre o patrimonio e do imposto sobre a Renda.

    A mecánica do límite de cota íntegra é o seguinte:

    • tomarase a cantidade que se paga polos dous impostos (suma da cota íntegra do I.R.P.F. e da cota íntegra do IP)
    • compararase a cantidade anterior co 70% da base impoñible do I.R.P.F.
    • No suposto de que a suma de ámbalas dúas cotas supere o límite anterior, reducirase a cota do Imposto sobre o Patrimonio no exceso, sen que a reducción poida exceder do 80 %, o que dá lugar a unha tributación mínima do 20% sobre a cota inicial.
11. ¿COMO TRIBUTAN OS PLANS DE PENSIÓNS?

    No imposto sobre o patrimonio, os dereitos consolidados dos partícipes nun plan de pensións están exentos.

12. ¿EXISTEN EXENCIÓNS PARA AS ACTIVIDADES EMPRESARIAIS?

    Existen dous tipos de exencións para estas actividades:

    1. están exentos os bens e dereitos das persoas físicas necesarios para o desenvolvemento da súa actividade empresarial, sempre que esta se exerza de forma habitual, persoal e directa polo suxeito pasivo e constitúa a súa principal fonte de renda.
    2. están exentas as participacións en entidades, con ou sen cotización en mercados organizados, sempre que concorran as condicións seguintes:
       1. Que a entidade non teña por actividade principal a xestión dun patrimonio mobiliario ou inmobiliario.
       2. Que, cando a entidade revista forma societaria, non concorran os supostos establecidos no artigo 75 da Lei 43/1995, de 27 de decembro, do Imposto sobre Sociedades.
       3. Que a participación do suxeito pasivo no capital da entidade sexa alomenos do 15 % computado de forma individual, ou do 20% conxuntamente co seu cónxuxe, ascendentes, descendentes ou colaterais de segundo grado, xa teña a súa orixe ou parentesco na consanguinidade , na afinidade ou na adopción.
       4. Que o suxeito pasivo exerza efectivamente funcións de dirección na entidade, percibindo por isto unha remuneración que represente máis do 50 % da totalidade dos seus rendementos empresariais, profesionais e de traballo persoal.

    As exencións anteriores atópanse reguladas con máis detalle no real decreto 1704/1999, de 5 de novembro, polo cal se determinan os requisitos e condicións das actividades empresariais e profesionais e das participacións en entidades para a aplicación das exencións correspondentes no imposto sobre o patrimonio.

Nota: Esta información ten carácter divulgativo e non recolle o contido íntegro da Lei 29/1987, de 18 de decembro, do ISD (B.O.E.. 19.12.87) nin do seu Regulamento, aprobado por R.D. 1629/1991, de 8 de novembro (B.O.E.. 16.11.91). A estes efectos acompáñase o texto íntegro das normas antes citadas para a súa consulta.